9/9/2008 - Hümeze Suresi RAHMÂN, RAHÎM Allah ADI
Geleneksel başlığını ilk ayetinde geçen bir isimden alan bu sure, Muhammed (s)'in peygamberliğinin üçüncü yılının sonuna doğru -muhtemelen 75. sureden (Kıyâmet) sonra- nazil olmuştur.
1. VAY haline iftira atanın ve ayıp-kusur arayanın! (1)
Yani, kötü niyetle başkalarında gerçek veya hayalî kusurlar aramaya çalışan herkes.
2. [Vay haline o kişinin] (2) ki, serveti biriktirir ve onu bir kalkan sayar,
Bu tekrarlayıcı parantez zorunludur, çünkü 2-3. ayetlerde anlatılan olumsuz davranışlar, 1. ayette zikredilen iki gruptan tamamen farklı bir kategoriye aittir.
3. zanneder ki serveti onu sonsuza dek yaşatacak! (3)
Bu, maddî servetleri ve imkanları elde etmeye ve onlara sahip olmaya neredeyse "dinî" bir değer atfetme eğiliminin kinâyeli bir anlatımıdır -insanı ruhî endişelere gerçekten önem vermekten alıkoyan bir eğilim (karş. 102:1, not 1). Önceki ayetteki ‘addedehû fiilini "onu bir kalkan sayar" şeklinde çevirmem, Cevherî'nin bu terim ile ilgili açıklamasına dayanmaktadır.
4. Hayır, tersine, [öteki dünyada] çökerten bir azaba (4) terk edilecektir o!
Hutame -"cehennem" kavramında mündemiç bulunan öteki dünya azabının muhtelif mecazlarından biridir
5. Bilir misin nedir o çökerten azap?
6. Allah tarafından tutuşturulan bir ateş,
7. [günahkar] kalplerin üstünde yükselen: (5)
Yani, onların kalplerinden çıkarak -günahkarların suçlarını geç fark etmelerinde "ateş"in ruhî niteliğine bir işaret vardır.
8. üzerlerine salınacak (bir ateş),
9. sonsuz sütunlar arasında! (6)
6 - Lafzen, "geniş sütunlar arasında", yani ümitsizlik ile kuşatılmış halde.
